Ở vùng núi Khánh Hòa, đặc biệt là vùng núi cao, vùng rừng rậm phía tây, Trầm Hương là một trong những sản vật cao quý của thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, Việt Nam. Trầm Hương dùng để xông đốt cho hương thơm thanh tịnh; chạm khắc thành những linh vật thờ cúng thiêng liêng; chiết xuất thành tinh dầu mang giá trị hơn cả vàng ròng. Trầm Hương Khánh Hòa nổi tiếng trên thế giới từ thế kỷ thứ III bởi những thương nhân người Ấn Độ và Trung Quốc buôn bán với người Việt Nam, chuyển qua con đường tơ lụa tới thế giới Ả Rập - Đạo Hồi.
Trầm Hương Khánh Hòa mang đậm những nét văn hóa và lịch sử lâu đời và sự hình thành trầm hương trong các cây dó bầu cũng nhiều sự huyền bí, gắn liền với truyền thuyết về sự hiện thân của nữ thần xinh đẹp của xứ Kaut Hara - nữ thần Po Nagar, bà mẹ của xứ sở.
Dân gian truyền rằng: Trầm Hương là do Hương Trời bay theo gió đáp vào chỗ bị thương trên thân cây dó bầu hòa vào nhựa chảy ra từ vết thương ấy, được hun đúc qua thời gian bởi đất tốt, nắng, gió biển và các điều kiện tự nhiên đặc biệt khác, gọi là Linh Khí của Trời Đất đã tạo nên vị nữ thần có khuôn mặt cực kỳ mỹ lệ và chói lọi ánh hào quang cùng tấm thân tuyệt mỹ và trần trề nhựa sống. Sau khi bà xuất hiện, để cảm tạ trời đất, bà đã tung một hạt lúa lên trời và đốt một phiến trầm kỳ, khói trầm kỳ tỏa ngào ngạt cuốn tròn, đỡ hạt lúa về trời. Hình ảnh của Mẹ xứ sở và những vị Thần đã được những nghệ sỹ điêu khắc lại nhằm cầu mong cho cuộc sống hạnh phúc và thịnh vượng đối với người dân xứ sở và trong ánh hào quang của nữ thần Po Nagar và những vị Thần khác luôn có hương thơm thanh khiết của Trầm Hương, uy nghiêm với núi non trời biển hùng vĩ Nha Trang - một trong những vịnh đẹp nhất thế giới.
Từ ngàn xưa, chỉ có bậc Vua chúa Đế vương mới được thưởng thức Trầm Hương. Trầm Hương đóng vai trò trọng yếu trong các nghi lễ tôn giáo, giúp tiếng lòng của người sống - được các đấng Thần linh lắng nghe thấu hiểu, mang đến ánh sáng và hi vọng tốt lành, xua đuổi ma tà, che chở và giúp tâm hồn con người thư thái lắng dịu, hướng tới những điều thánh thiện.
Người mang trang sức bằng Trầm Hương vừa thể hiện sự sự phồn vinh, đẳng cấp, vừa chiêu tài dẫn lộc. Trầm Hương để trong nhà thể hiện quyền lực của chủ nhân, làm tăng sự uy nghiêm cho ngôi nhà, giúp gia chủ có tâm hồn vui vẻ, quan hệ rộng rãi, con cháu đầy nhà, sống lâu trăm tuổi.Trầm Hương được đốt lên, lan tỏa mùi hương thanh cao tạo ra không khí thanh tịnh, ấm áp, trang nghiêm, thể hiện tín ngưỡng, mang niềm tin và sự ngưỡng mộ đối với những thế lực siêu nhiên,
Khoa học chứng minh rằng mùi Trầm là dinh dưỡng ở dạng khí nuôi cho cơ thể sống, tạo sức lực cho cơ thể hoạt động, chữa được nhiều căn bệnh cho thân thể và cả bệnh tâm lý. Theo như sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam của Giáo sư Đỗ Tất Lợi có viết "trầm hương là vị thuốc hiếm và đắt, trong Đông y, có vị cay, tính hơi ôn, vào ở kinh tỳ và thận, có tác dụng giáng khí, nạp thận, bình can, tráng nguyên dương, chữa các bệnh đau ngực, bụng, nôn mửa, bổ dạ dày, chữa hen, suyễn, bí tiểu tiện, còn có tác dụng giảm đau, chấn tĩnh. Dùng ba, bốn gam mỗi ngày, dạng bột hay ngâm rượu, mài hoặc pha với nước mà uống, ít khi sắc";
Việt Nam tự hào vì có Trầm Hương Khánh Hòa cùng với hồn thiêng sông núi tạo ra Người Việt một sức mạnh kiên cường, lòng dũng cảm phi thường và hết sức nhân nghĩa, cao thượng, khoan dung. Trí tuệ, bản lĩnh con người Việt Nam đã tỏa sáng, được cộng đồng thế giới đánh giá cao. Cả dân tộc Việt Nam yêu chuộng hòa bình và đang mạnh mẽ sáng tạo hội nhập với thế giới, hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
